Blog Post

ظریف: نه بحث ۵۰ درصد در خزر مبنایی دارد و نه ۱۱ درصد



به گزارش سان گراف، محمدجواد ظریف شامگاه چهارشنبه در برنامه گفت‌وگوی ویژه نیوزی حضور یافت و درباره نشست آکتائو و کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به سؤالات مطرح شده پاسخ داد.

وی گفت: آخرین جلسه کارشناسی ۵۵ امین جلسه بود. جلسات متعددی بین وزرای کشورها در این باره برگزار شده و در تاریخ ۱۲ اوت، روز بین المللی دریای خزر این کنوانسیون را امضا کردیم.

وی یادآور شد: در نگاه عده‌ای تصور اشتباهی وجود دارد که سهم ایران از دریای خزر ۵۰ درصد است. در پایان دهه ۹۰ میلادی روسیه و قزاقستان منابع بستر دریا را در حوزه نزدیک مرزهای خود تقسیم کردند. در این تقسیم بندی به روسیه ۱۷ تا ۱۸ و نیم درصد و به قزاقستان بالای ۳۰ درصد رسید؛ همچنین روسیه خط مرزی خود با آذربایجان را نیز تعیین کرد که این مربوط به منابع زیر بستر است.

وزیر امور خارجه کشورمان تاکید کرد: آذربایجان نیز قسمت شمالی را تعیین کرد، اما بین ایران و آذربایجان و ترکمنستان تقسیم حوزه های زیر بستر هنوز شکل نگرفته و در این کنوانسیون نیز چنین تقسیم بندی وجود ندارد واحتمال دارد در آینده نزدیک نیز به توافقی درباره منابع زیر بستر نرسیم.

ظریف ادامه داد: اکنون تفاهم‌های خوبی با آذربایجان داریم که ازمنابع عمده زیر بستر به صورت مشترک استفاده کنیم و با ترکمنستان نیز درحال مذاکره هستیم. درباره سطح دریا نیز تقسیم بندی صورت نگرفته و دو اصل تعیین شده است؛ نخست آنکه منطقه دریای سرزمینی کشورها ۲۵ مایل از خط مبدا تعیین شده و دوم ۱۰ مایل نیز منطقه انحصاری ماهیگیری است.

وی عنوان کرد: در قرارداد ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰، ۱۰ مایل محدوده ماهیگیری داشتیم و از نقطه آستارا در غرب و حسینقلی در شرق، دولت شوروی یک حوزه ۱۰ مایلی ماهیگیری داشت و پیشتر حوزه ماهیگیری ما در آن زمان به کنار سواحل محدود می شد.

وزیر امور خارجه کشورمان افزود: درباره خط مبدا نیز توافقی نکردیم و درباره منابع زیر بستر نیز فقط روسیه و قزاقستان حدود ۲۰ سال پیش توافق کردند.

ظریف گفت: بر اساس کنوانسیون خزر، شما نمی توانید تصمیمات دیگران را وتو کنید در توافقات آمده که خط مبدا باید با توافق ۵ کشور باشد.اگر این کنوانسیون را ندشتیم دیگر کشورها می توانستند این اقدام را انجام دهند.

وی یادآور شد: در دوره شوروی سابق، خط مبدا ها مشخص بوده و از آنجا که سواحل جمهوری اسلامی صاف است و سواحل کشورهای دیگر اینگونه نیست؛ کشورها از خط مبدا نرمال در گذشته استفاده می کردند که بر اساس روش های معمول ایران در وضع مطلوبی نبود.

وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه نکته مهمی را در این کنوانسیون گنجانیدم توضیح داد: برخی ایراد می گیرند که چرا تعریف خط مبدا و نرمال در کنوانسیون آمده در صورتی که این تعارف در هر کتاب حقوقی نیز وجود دارد. اینکه محدوده آبهای سرزمینی را ۱۵ مایل گرفتیم مهم است؛ زیرا بر اساس کنوانسیون حقوق مبدا دریاها، محدوده دریاها ۱۲ مایل است.

ظریف عنوان کرد: سواحل ایران به دلیل اینکه نمی توان خط مبدا مستقیم کشید در حالت عادی به دلیل صاف بودن خط مبدا سواحل ایران، ما از وضعیت نامناسبی رنج می بریم و این تعاریف را در کنوانسیون اضافه کردیم و توانستیم در یک بند این مهم را بگنجانیم کشورهایی که سواحلشان دارای خط مبدا نامناسب است وضعیت و یژه ای داشته باشند. این در هیچ کنوانسیونی نیست و می تواند مزیتی برای کشور به همراه به شمار آید.

کنوانسیون بسیار خوب است و منافع ایران را حفظ می کند

وی با بیان اینکه دولت این تصمیم را به تنهایی نگرفته توضیح داد: این کنوانسیون بسیار خوب است و منافع ایران را حفظ می کند. درباره تقسیم بستر و مسائل دیگر مانند امنیت، ماهیگیری و کشتیرانی مجلس نیز فرصت بررسی این کنوانسیون را دارد.

وزیر امور خارجه کشورمان تصریح کرد: شرایط ما خوب است و کنوانسیون منافع ما را تامین می کند. هم رهبر انقلاب، هم رییس جمهوری و وزارت خارجه به تمامیت ارضی کشور حساس هستند و هیچ اقدامی که به ضرر تمامیت ارضی باشد در این کنوانسیون نیست. در حوزه تمامیت ارضی کنوانسیون مزایایی نیز برای ما دارد و در ادامه قرار شده اولین موضوع مورد بحث خط مبدا باشد و تا این خط تعیین نشود آبهای سطح، قابل تعیین نیست.

ظریف گفت: گروهی در ایران در مقطعی مدعی بودند دریای خزر مشاع است؛ این مبتنی بر تصوری بود که مبنایی در قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ ندارد. دریای ایران و شوروی در جایی به کار برده شده، اما این تصور که حق ایران از دریای خزر ۵۰ درصد بوده تصور درستی نبوده است. دریا باید بر اساس توافق تمام کشورها تقسیم شود و در سطح دریا، اصول کلی بر اساس این کنوانسیون تعیین می شود.

وی تصریح کرد: این کنوانسیون تاثیری بر بستر و زیر بستر ندارد و توافقات در این زمینه دو جانبه یا سه جانبه خواهد بود. صحبت ها با آذربایجان شروع شده و با ترکمنستان نیز ادامه می یابد.

وزیر امور خارجه کشورمان توضیح داد: مانع از این شدیم که بدون حضور ایران درباره خزر تصمیم گیری شود. کنوانسیون ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ مرجعی را برای رسیدگی به اختلافات معرفی نکرده است. ضمن اینکه این معاهدات مرزی نبوده و مرجع رسیدگی قضایی نیز در آنها تعیین نشده است.

دیوان بین المللی نمی تواند به قضیه دریای خزر ورود کند

ظریف تاکید کرد: به دوستانی که می گویند باید به یک دیوان بین المللی مراجعه کنیم باید گفت که دیوان مبنای صلاحیتی در این کنوانسیون ها نداشته است. سهم ۵۰ درصدی ایران از خزر اشتباه است.تصور کنید ایران در دریای خزر ۵۰ درصد سهم داشته باشد در این صورت ترکمنستان و آذربایجان سهمی ندارند.

وی اظهار کرد: سهم ۵۰ درصد وجود نداشته است. متاسفانه در زمان رژیم گذشته به دلیل وابستگی، دولت شوروی حتی یک لحظه اجازه نداد که از خط موهوم آستارا حسینقلی یک قدم بالاتر بروند و یک قطره از نفت باکو نیز به ایران نرسید.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: آنچه بعد از جمهوری اسلامی انجام شد این بود که اجازه ندادیم در این حوزه که نزدیک ۲۰ درصد است اقدامی بدون حضور ایران رخ دهد.

ورود اولین ناو جنگی ایران به خزر اوایل دهه ۸۰ شمسی

به گفته ظریف، اولین کشتی جدی ایران سال ۱۳۶۸ وارد خزر شد و اولین ناو جنگی اوایل دهه ۸۰ شمسی بود که این اتفاقات به برکت عزتمندی جمهوری اسلامی ایران رخ داد.

وی ادامه داد: خط موهوم ۱۱ درصدی امروز اعتباری ندارد؛ البته برخی تلاش کردند این رویه موهوم تاریخی که با وابستگی رژیم سابق اتفاق افتاده بود به سرانجام برسانند، اما این رویه در گذشته به زور در دوران رژیم قبل تحمیل شده بود و جمهوری اسلامی ایران این رویه را نپذیرفته است.

ایران سهم ۱۱ درصد را هیچگاه نپذیرفت

وزیر امور خارجه کشورمان اظهار کرد: عدد ۱۱ درصد که در فضای مجازی می شنویم همین است و جمهوری اسلامی این خط که آستارا را در غرب به حسینقلی در شرق وصل می کند هیچگاه نپذیرفت.

ظریف ادامه داد: براساس خط مبدا، همان میزان فضا در اختیار ایران قرار می گیرد که در اختیار دیگر کشورها قرار دارد و بقیه سطح مشترک دریای خزر شامل فضایی است که همه کشورها می توانند برای موارد علمی و ماهیگیری استفاده کنند.

رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان با اشاره به کنوانسیون خزر تصریح کرد: قرار است هیچ کشوری جز این ۵ کشور اجازه کشتیرانی در خزر را نداشته باشد. اتفاق مهم دیگر این است که از سرزمین هیچ یک از کشورهای ساحلی، نمی توانند علیه کشوری دیگر استفاده کرده و اینجا دیگر دریا نیست و قلمرو است.

برخی دوستان در همه حوزه ها افتخارات ملی را زیر سئوال می برند

ظریف تصریح کرد: برخی در فضای مجازی می گویند این امتیازات برای روسیه بوده در صورتی که اینگونه نیست و برخی کشورها و رژیم صهیونستی که می خواهند در سرزمین کشورهای همسایه حضور یابند علیه روسیه نخواهد بود و با هدف اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران چنین اقدامی انجام می شود.

وی ادامه داد: مزایایی که این کنوانسیون در حوزه سرزمینی و امنیتی ایجاد می کند بسیار زیاد است و تعجب می کنم برخی دوستان در همه حوزه ها افتخارات ملی را زیر سئوال می برند.

منبع: ایرنا

About sungraph

Related Posts